[Strategiedocument Mona Keijzer / Project2029; sept. 2026] *

Laat ik beginnen met te zeggen dat MK onwaarschijnlijk lekker bezig is. Bijna niemand weet nog dat ze, als enige bewindspersoon ooit, op staande voet uit een kabinet is ontslagen, omdat ze haar coalitiegenoten een roestig mes in de rug stak, of, zoals wij het zouden benoemen: omdat zij wél door had dat het hele coronabeleid op aannames, milde paniek, vage wetenschap en Hugo de Jonge was gebaseerd, en dan kun je daar later maanden enquetecomissie overheen laten walsen, maar MK had daar gewoon een heel goed punt. Plus het CDA gaf haar niet voldoende respect, dus dan ga je verder kijken. (Dappere keuze).

Daarover gesproken: de periode MK-BBB kunnen wij als een succes kenschetsen. Waarbij opgemerkt dat geen van de B’s van de BBB voor betrouwbaar staat.

Door MK als mogelijke premierskandidaat te positioneren kwam er prachtige nieuwe energie en dynamiek in die Big Agro belangenclub, en als we (ze!) de resultaten van de laatste Provinciale Staten verkiezingen gewoon hadden geëxtrapoleerd (lees: als ze van der Plas een balletje in haar mond hadden gepropt en Henk Vermeer burgemeester hadden gemaakt van een gemeente voorbij Delfzijl) was de BBB gewoon de grootste partij van Nederland geworden uitroepteken. MK als MP, de broertjes Oplaat runnen Landbouw, Yvon Jaspers op cultuur, Joost Niemöller ambassadeur in Berlijn, het had zo mooi kunnen zijn… (note: gebruik in communicatie naar buiten het woord extrapoleren niet, teveel lettergrepen en het klinkt elitair).

De meest recente stap is alleen maar briljant te noemen: op het moment dat de BBB in de peilingen nog maar 1 zetel toevalt, maakt MK in het openbaar ruzie, rolt zich in de slachtofferrol, beschuldigt CvdP en HV van onbetrouwbaarheid (ik verslikte me in mijn havercappucino, dat mogen jullie best weten (note: havercappucino was natuurlijk een grapje!)). De kop in de Telegraaf ‘BBB-prominenten willen MK terug’ heb ik ingelijst boven mijn desk hangen, BBB en prominent is een volstrekt onmogelijke combinatie, dat is een tinderdate met Lil’ Kleine, dat is een kritische vraag van Thomas van Groningen.

En toen, na de onzekerheid en anticipatie (niet gebruiken in de communicatie!) tot een maximum opgevoerd te hebben kwam, ka-tsjing!!, Project 2029. Een beweging, nog geen partij. Maar je voelde direct de politieke buzz, de talkshows hadden het dagenlang meer over MK dan over echte problemen als de IMMENSE ASIELINSTROOM en regenboogzebrapaden, en zeker toen ze haar eerste intellectuele zwaargewicht aankondigde – Gauke Moes, wandelende denktank, filosoof, minister van Onderwijs geweest, sinds Boer Koekoek (1912-1987) heeft het platteland niet zo’n helder licht voortgebracht – leek de race al bijna gewonnen.

MK kan blijven spreken op de zo is het toch gewoon-toon, over de manosphere (‘we hebben gewoon stoere sterke mannen nodig’), over PFAS en ander gif (‘het water is nog nooit zo schoon geweest!’), en over de nog immer kelderende leesvaardigheid op onze scholen (‘Stoppen met het onderwijs als afvoerputje gebruiken voor elk maatschappelijk probleem. Die lespakketjes kunnen dan prima op vrijdagmiddag.’)

Dat is volstrekte ongeinformeerdheid combineren met dedain, en het werkt! Oftewel: we gaan door op de ingeslagen weg. Go Mona Go!

DJ, hoofd communicatie Project2029;
mail:dirkjan@visafslagvolendam.nl

*gelekt, niet geverifieerd

‘Ze hadden jou er in Ierland toen goed bij kunnen hebben!’ is niet een zin die je verwacht, als je tien minuten na je voorstelling een stapel boeken zit weg te signeren. En toch, en toch..

Na elke voorstelling die ik speel van mijn oudejaars 2026 begeef ik mij in de foyer, om mijn bundel jij rijmt op mij te signeren. Omdat ik trots ben op die samenballing van 20 jaar gedichten en liedteksten en omdat een paar van de meest recente gedichten ook in die voorstelling langskomen, soms twee, soms wel vier. Mijn voorstelling heeft geen script, geen vaste volgorde, associatie en improvisatie zijn (mede) bepalend.

Die avond had ik het over mijn moeder gehad, om een aan haar opgedragen tekst te kunnen doen, en iets meer verteld dan anders. Over waar ze precies vandaan komt, county Clare aan de westkust, en over haar vader, mijn opa, James Dawson, die bijna 110 jaar geleden een stevige rol speelde in de vrijheidsstrijd van de Ieren tegen de Britten, die al een paar honderd jaar dachten enig recht te hebben op the emerald isle. Ik ben trots op die opa, ben op een paar plekken geweest waar hij woonde en streed (en gevangen zat, want de Britten bleven Ierland met harde hand regeren en onderdrukken), heb de kogelgaten gezien in het huis in Letterkenny, Donegal, waar zijn opa en vader woonden (terwijl ze om de hoek als stonemasons bezig waren een indrukwekkende kathedraal uit de grond te stampen), waar James zelf ook woonde als hij niet on the run was, zag zelfs de plek waar hij voor het eerste Clare Brennan zag, die mijn oma zou worden. En ik las brieven en gedichten die James schreef, juist ook vanuit de barracks waar hij en zijn kameraden opgesloten zaten, want als je in de gevangenis zit heb je tijd om te schrijven, dat weet iedereen.

De dame die me aansprak dacht dat mijn op het toneel ten toon gespreide activisme, en mijn snelle tong, de Irish Volunteers toen een stuk verder had kunnen helpen. Ik bedankte haar, maar twijfelde ook. Of mijn woorden verschil hadden kunnen maken, of ik woorden had kunnen vinden die de Britten aan het twijfelen zouden brengen, maar vooral of ik de durf zou hebben? En dat laatste is, vind ik, zo langzamerhand een vraag die we onszelf allemaal kunnen stellen, in het Nederland van najaar 2026.

Durf ik me uit te spreken als partijen de democratie uithollen, zoals al gebeurt? Durf ik me uit te spreken als partijen het Kremlin-narratief makkelijker ophoesten dan het belang van Europa en onze vrijheden beschermen? Durf ik me te verzetten op een moment dat er maatregelen komen die groepen in de samenleving tot zondebok maken? Durf ik me nog steeds uit te spreken als het gevaarlijk wordt me uit te spreken, als er wordt gedreigd, bedreigd, als de woorden die je uitspreekt of schrijft kunnen betekenen dat je tot zwijgen wordt gebracht, verdwijnt? Ik weet, dat laatste speelt nog helemaal niet, maar als het speelt zou je zomaar te laat kunnen zijn.

Op mijn shirt die avond stond Read Books Fight Fascists, want voorlopig durf ik wel.

Afgelopen dinsdag bevond ik me in een kerk, een christelijke kerk zelfs. In Kampen. Ik hoor u denken het moet niet gekker worden. Ik hoor u denken is hij vier weken weg geweest én bekeerd? Ik hoor u denken wat is het verhaal, Dolluf?!

Ga ik u vertellen. Nadat ik u nog even schets dat de kerk zich 2 kilometer buiten het bruisende centrum van Kampen bevindt en mijn voorprogramma een emeritus dominee was die psalmen of andere bijbelteksten zat te duiden, en een jongen van 13 uit Urk die orgel speelde als een soort kruising tussen een bevlogen muzikale voorganger en Sven Hammond. De reden dat zij er waren, dat ik er was, dat een paar honderd mensen op die avond naar de kerk kwam: het kerkasiel. Wellicht heeft u ervan gehoord, wellicht had u geen idee dat dat nog steeds gaande is.

Simpel gezegd: het asielbeleid, een woord dat eigenlijk tussen aanhalingstekens moet, betekent dat heel veel mensen, gezinnen vaak, heel lang in onzekerheid zitten over hun status, over hun toekomst, omdat procedures heel lang duren, omdat mensen via beroep en bezwaar vechten voor hun recht, en (vooral) omdat een vrij groot deel van de politiek helemaal niet bezig is met oplossingen. Voor een deel omdat mildheid en/of menselijkheid juist in deze kwesties direct keihard afgerekend zou worden aan talkshowtafels, en in aanpalende ochtendkranten ook, voor een deel omdat de chaos in de opvang, en alles wat daarmee samenhangt, voor zeker zes partijen in uw parlement een politiek verdienmodel is. Simpel gezegd: zolang systemen vastlopen, zolang mensen in het gras slapen, zolang wanhopige mensen proberen arrestatie en uitzetting met alle middelen pogen te verhinderen kunnen deze partijen harde taal uit blijven slaan, en daarmee scoren. Dat grenscontroles! en instroom naar nul! en remigratie! helemaal niks opleveren maakt niks uit, het lijkt op politieke daadkracht.

Hier praten we vooral over kinderen. Er was, in 2019, een (eenmalig!) kinderpardon, aansluitend zou het systeem zorgen dat de wantoestand van vóór die noodmaatregel nooit meer zou optreden. Waarna ik u moet vertellen dat op dit moment zeker 420 ‘gewortelde kinderen’ in angst leven dat ze kunnen worden uitgezet naar een land waar ze meestal nog nooit zijn geweest, en waar ze meestal geen enkele band mee hebben.

Het gezin Babayants – moeder, vader, Aram, Ariana, Amelia en Aleksia – zit sinds november 2024 in kerkasiel, in Kampen. Al ruim 21 maanden is de kerk in actie, al ruim 21 maanden is er continu een dienst, een preek, een verhaal, muziek, gesprek, samenzang, orgelklanken, samenzijn. En al ruim 21 maanden kunnen zes lieve zachte mensen niet naar buiten, want daar wachten donkere busjes met scherpe schuifdeuren, daar wacht uitzetting.

Ik mocht dinsdagavond een kleine bijdrage leveren aan het kerkasiel, ik mocht twee uur spreken en dichten, ik mocht grappen maken die eigenlijk nooit in een christelijke kerk gemaakt worden.

En kreeg, ik verzin dit niet, luid applaus toen ik verwees naar mijn column op deze plek.

De huidige asielcrisis is gecreëerd en oplosbaar, gewortelde gezinnen kunnen hier blijven, en empathie en naastenliefde kunnen het winnen van lelijke politiek. Dat geloof ik oprecht.