Omdat de oorlogsmisdadigers in Washington en Jeruzalem doorgaan met wat ze doen – bombarderen van ‘militaire doelen’ waar door een speling van het lot ook erg veel gewone burgers in de buurt wonen – stijgen wereldwijd de energieprijzen en staan allerlei economiën op wankelen. In ons land gaat het vooralsnog vooral over ‘de prijs aan de pomp’, wat natuurlijk een feitelijk en fluctuerend gegeven is, maar ook een grote symboliek kent. Vrijheid in ons land lijkt vooral te bestaan uit lekker je auto vol kunnen tanken om daarna, knagend aan een gehaktstaaf, net iets boven de maximumsnelheid naar huis te zoeven om te kijken wat Derksen nu weer voor domme lelijkheid gaat debiteren.

Sorry, ik zal mijn cynismefilter weer aanzetten nu.

Er werd gedebatteerd in de Kamer, over energieprijzen, over mogelijke compensatie. Opvallend was dat het idee stop alle steun aan de oorlogshandelingen van Israel en de VS, en probeer met het nog wel-denkende deel van de wereld – Europa, Canada, India, Australie, het mondiale zuiden – een coalitie te vormen die gaat opereren vanuit samenwerking, solidariteit, energietransitie en behoud van wat we nog hebben niet heel uitgebreid aan de orde kwam. Een Coalition of the Willing, zoiets.

Oke, op een bepaald moment sprak Christine Teunissen (PvdD), ondermeer over het idee (stond een paar weken geleden ook op deze plek) dat een serieuze overgang naar duurzame energievormen ons land minder afhankelijk zou maken van fossiele stromen vanuit onbetrouwbare landen, laat staan vanuit oorlogsgebieden, met als extra bonus dat het de strijd tegen de voortsnellende klimaatcrisis positief zou beinvloeden. Ze werd geinterrumpeerd door Hidde Heutink, een backbencher van de PVV, maar goed, dat zijn ze zijn bij de PVV natuurlijk allemaal, als ze nog niet afgesplitst zijn. Ik zag een felle blik, en dacht als de man ooit een acteursopleiding had gedaan had ie in een hoop Nederlandse oorlogsfilms een dragende bijrol kunnen spelen.

Hij zei ‘op welke planeet leeft mevrouw Teunissen?!’

Hij dacht daarmee een punt gemaakt te hebben, want het was in het Heutink-hoofd natuurlijk een absolute onmogelijkheid, een planeet met minder fossiele brandstoffen, laat staan een planeet met minder productie en consumptie. Het zou zomaar kunnen dat nogal wat mensen die de woorden van Heutink serieus nemen geregeld de smaak van bovengenoemde gehaktstaaf in de mond hebben.

Ik moest denken aan een motto van de Partij voor de Dieren: er is geen planeet-B. We leven met zijn allen op dezelfde planeet, op deze planeet, en hebben dus ook de plicht haar te beschermen.

De oorlog of eigenlijk oorlogen waarnaar ik net verwees zijn al verschrikkelijk vanwege oorlogshandelingen, doden, vluchtelingen, maar de klimaatschade door bombardementen en brandende olievoorraden is ook nog eens bijna niet te bevatten. En ja, meneer Heutink, dat gebeurt op ónze planeet, en ja, we moeten er alles aan doen om dat te stoppen.

En dat FvD in hetzelfde debat opperde dat we weer Russisch gas moeten gaan kopen, ‘want we moeten met iedereen handel kunnen drijven’ en ‘het beeld van de oorlog dat wij hebben klopt echt niet’ geeft alleen maar aan dat de Kremlinpropaganda zich diep in onze democratie ophoudt.

De vraag moet trouwens zijn: welke planeet zou u willen leven? En ons daarvoor inzetten, voor onszelf en de generaties na ons.

Zijn er nou komende woensdag weer verkiezingen…?

Ja, er zijn wéér verkiezingen, maar dit keer niet omdat er een van onkunde&onwil aan elkaar gespijkerd kabinet is gevallen, en ook niet omdat een partijleider leugens ten faveure van de ‘hardwerkende Nederlander’ verkoos boven feiten ten faveure van iedereen in dit land – niet te verwarren met de ‘inheemse bevolking’, alsjeblieft zeg… – nee hoor, het zijn gewoon de vierjaarlijkse Gemeenteraadsverkiezingen. De minst populaire verkiezingen van onze nog steeds overeind staande democratie, terwijl de directe invloed van de plaatselijke politiek op ons leven echt groot is. En volgens mij heeft uw stem woensdag ook te maken met wat er in de grote wereld gebeurt, zelfs met de voortgaande illegale oorlog die twee militaire wereldmachten voeren met een land met een afzichtelijk en gewelddadig bewind. Op het moment dat ik schrijf heeft de regering-Jetten nog steeds ‘begrip’ voor die oorlogsdaden, iets waar ik op geen enkele manier begrip voor op kan brengen. We spreken toch echt over het bombarderen van een school vol kinderen, over het continu bestoken van miljoenenstad Teheran, over een Minister van Oorlog die met Kruisvaarderssymbolen op zijn lijf beweert dat de ‘rules of engagement’ voor zijn leger niet gelden, en over Israel dat in Libanon hetzelfde doet als in Gaza, bombarderen, verjagen, het leven onmogelijk maken, alles onder de vlag van strijd tegen terroristen. Terwijl de etnische zuivering van de Westbank voortgaat.

Harder dan oorlog (voeren) wordt het niet in dit leven, dat lijkt me duidelijk. Maar het lijkt me een gevolg van een wereldbeeld, een gevolg van hoe je in de wereld staat, hoe je je verhoudt tot anderen. De filosofie achter het Trumpregime wordt steeds duidelijker: empathie is een zonde, over sociaal gevoel wordt negatief gedacht, woke en alles dat zo genoemd wordt dient bestreden en uitgeschakeld te worden, democratie en echte vrijheid gaan niet samen. Dat wat mij betreft al behoorlijk donkere wereld- en mensbeeld, wordt gecombineerd met een volledig inzetten op (economische) groei, volledige vrijheid voor bedrijven en ondernemers en daarmee vernietiging van zo ongeveer alles dat onze planeet mooi, en leefbaar, maakt.

Dat gedachtengoed is leidend in de VS en rukt dichter bij huis ook op, zeker bij (extreem)rechtse en nationalistische partijen.

En daarmee heeft het, denk ik, met uw stem aanstaande woensdag te maken. Stem juist voor samenwerking en sociale verbanden voor behoud van natuur (of voor rewilding, als u echt durft..), stem juist voor muziekscholen en theaters en buurthuizen en jeugdzorg en vluchtelingenopvang en duurzame energie-cooperaties en en en…

En ja, soms betekent dat een stem tegen een bedrijventerrein, een datacentrum, een ringweg, maar u mag ervan uitgaan dat vooralsnog in de ‘grote politiek’ de stem van de ondernemers en de grote bedrijven en hun lobby al meer dan genoeg weerklank vindt, wellicht kunnen we hier en daar in de kleinere politiek wat weerstand bieden.

En mocht iemand zeggen dat dit een links verhaal is: het lijkt mij niet. Dat zou alleen kunnen kloppen als welzijn, sociaal gevoel, volksgezondheid, samenwerking en behoud van je leefomgeving links zijn, en dan is iemand ietwat krankzinnig. Of VVD-er in campagnestand, dat kan natuurlijk ook.

Eigenlijk is het heel verdrietigmakend: constant mannen op tv zien, in uniform of in pak+stropdas, die praten over doelen die geraakt zijn, over succesvolle bombardementen, over de vijand die op alle mogelijke manieren uitgeschakeld dient te worden. Het is oorlog, waarbij de ene leider, Nethanyahu, gewoon doorgaat met schenden van internationaal recht en, na Gaza, nu ook in Libanon de volledige bevolking als terrorist beschouwt, hetgeen hem de vrijheid geeft elke vorm van geweld te gebruiken. En de andere oorlogsleiders, Trump, Vance, Hegseth en Rubio, erin slaagden om vier verschillende verhalen te hebben over de reden van de oorlog, over wat ze willen bereiken. Ik hoorde Dick Schoof mompelen ‘als je dat ziet had mijn kabinet het nog behoorlijk goed voor elkaar’. Als Trump, Vance, Hegseth en Rubio ooit bij u in de straat de buurt-BBQ gaan organiseren heb ik maar 1 tip: zo snel mogelijk verhuizen.

De oorlogsgevolgen voor ons land werden snel duidelijk: vele landgenoten zaten vast in een golfstaat, en dieselbusjes staan huilend bij de pomp.

Wat het eerste betreft: alle influence-youtube-hiphop-types die in Dubai zitten omdat ze de belastingmoraal hebben van een Limburgse VVD-er, mogen wat mij betreft zelf betalen voor hun evacuatie. Twee Hermès-tassen en een Patek Philippe horloge per ticket lijkt me redelijk. En anders roeien ze zelf maar terug, door de Straat van Hormuz.

Maar wat de energieprijzen betreft doe ik u, met een omweg, een stukje inhoud.

Eva Jinek opende donderdag haar programma met: opvallende actie in Amsterdam, Exctinction Rebellion lijmt deuren dicht van 35 middelbare scholen. De beelden die ze toont komen van Telegraaf-TV, de kids voor de camera zeggen dingen als je komt op tijd op school, zijn de deuren opeens dicht en het had ook op een andere manier gekund en ze moeten iets anders doen dan mij irriteren…

Eva vraagt, ironisch: Wouter, dit vind jij natuurlijk een geweldige actie…? Waarna Wouter de Winther, journalist van diezelfde Telegraaf, mag duiden dat XR er naast zit: als je deze jonge Nederlanders al kwijt aan het raken bent, dan hoeven we nog niet eens na te denken wat de oudere generatie ervan vindt. Die vinden dat scholen open moeten en dat je ook niet op de snelweg moet gaan zitten met je lijm. Ik denk dat ze bezig zijn hun draagvlak in de samenleving, zelfs onder jongeren, behoorlijk te ondergraven nu.

Dus: de T knipt 5 jongeren achter elkaar die vinden wat die krant ook vindt, de journalist van de T trekt daar een zelfbedachte conclusie uit, en niemand (niemand!) aan tafel zegt: laten we als Nederland klimaatneutraal én energie-onafhankelijk worden, laten we onze eigen duurzame energie opwekken. Want Russisch gas is oorlogs-gas, de VS zijn zo betrouwbaar als Mona Keijzer, en de Straat van Hormuz is opgebroken. En laten we vooral niet luisteren naar Eerdmans en Markuszower en de resten van de PVV, die de Groningse gasputten weer willen openen. Partijen die in alle toonaarden tegen klimaatbeleid zijn, willen wel de Groningers weer een bot mes in de rug planten.

Kijk nou één keer wat verder dan je volgende post op de socials, kies voor klimaatbeleid én duurzame energie, juist ook voor al die arme kids bij hun dichtgelijmde schooldeur.