#JANSENPRAAT | Niet te bevatten
Month: juli 2025
Ik moet tijdens m’n vakantie helemaal geen columns schrijven, maar als je hoofd dreigt te exploderen is het toch beter van wel. Denk ik.
Terwijl de allerliefste&ik met n omgebouwde bus waarin sommigen een top-camper herkennen op goed geluk door Frankrijk rijden – omdat we vakantie verdiend hebben, omdat we allebei 11 maanden achter elkaar hard gewerkt hebben, omdat alles wat wij samen doen leuk en gelukkig makend is – blijven er in de grote wereld iets verderop dingen gebeuren die niet te bevatten zijn. Die woedend-makend zijn. Die bijna niet in woorden te vatten zijn. Die je je vertrouwen in de mens zouden kunnen ontnemen.
De massamoord slash genocide slash etnische zuivering slash verhongering in Gaza gaat door in een tempo en op een manier die nergens mee te vergelijken is.
Honderduizenden mensen worden door het Israelische bewind door een vernietigd land gejaagd, van een plek waar alles is weggebombardeerd en nu de tanks binnen komen rijden, naar een plek waar geen voorzieningen en geen huizen zijn, niemand kán wonen en de kans op bombardementen aanwezig blijft. Waarna het openlijk geuite idee van datzelfde bewind is dat iedereen die de komende maanden overleeft zich meldt op een plek waar een stad was, en nu niks meer, maar een kamp gebouwd gaat worden – naar we aannemen door Amerikaanse aannemers die in Irak ook miljarden verdienden met de zogenaamde wederopbouw – waar die overlevenden achter hekken geplaatst zullen worden om te wachten op wat komen gaat. Dat kan deportatie zijn, of alsnog verhongering, of een andere niet te bevatten misdaad tegen de menselijkheid.
En het kan nog veel erger. Al maandenlang worden wanhopig hongerende mensen beschoten op plekken waar ze zich van datzelfde Israelische bewind moeten melden voor water en meel. Elke dag weer worden tientallen mensen vermoord. Daar zijn beelden van. Getuigenissen. Bewijzen. Elke dag komen de mensen weer, want hun kinderen sterven van honger of dorst. Elke dag worden ze weer beschoten, en volgens artsen ter plekke spelen de oorlogsmisdadigers van het IDF een soort spel, de ene dag schieten ze vooral in het hoofd, de volgende dag in de borst, de volgende dag in het kruis. Vooral jongemannen gebeurt dit laatste.
En waar gaat ondertussen de ophef over: dat Ierse bands de durf hebben zich overduidelijk tegen het Israelische bewind uit te spreken, dat een Britse band zijn woede tegen de oorlogsmisdadigers van het IDF in wat te directe woorden weergaf, dat mensen in Engeland met een t-shirt tegen genocide lopen en gearresteerd worden onder de anti-terrorisme-wetten en dat de Nederlandse politiek het Palestijnse vrijheidssymbool, de watermeloen, wil omvormen tot steun aan terrorisme.
En dan komt de laffe vertegenwoordiger van ons dito kabinet, Casper Veldkamp, met zin ‘dat de oorlog in Gaza onmiddellijk moet stoppen’, een paar dagen nadat de EU te laf was ook maar íets te ondernemen. Waarna Israel voordat de inkt van de verklaring van Veldkamp droog was al had uitgehaald met de bekende retoriek: ze ‘staat los van de realiteit’, en al het geweld, al de onmenselijkheid, is de schuld van Hamas.
Niemand weet waar Israel zich wat Veldkamp en de zijnen betreft aan zou moeten houden, en iedereen weet dat er geen enkele reactie of sanctie tegenover staat als Israel dat niet doet. Spoiler: dat gaan ze ook niet doen. Nethanyahu en iedereen daaromheen zijn leugenachtige gecorrumpeerde oorlogsmisdadigers, waarvan we alleen maar kunnen hopen dat ze heel binnenkort heel langdurig zullen branden in de hel.
Ik citeer om allerlei redenen niet vaak een lid van het Belgische koningshuis, maar we zijn getuige van ‘een schande voor de mensheid’. En de kans dat onze koning van zich laat horen is ongeveer nul, want het schandalige kabinet-Schoof laat liever een volk uitmoorden dan zijn nek verder uit te durven steken dan een verklaring zonder enige consequenties.
Pfffffffff.
Laat je vertrouwen in de mens niet ontnemen.
Blijf je mond opentrekken.
Laat je de mond niet snoeren.
Spreek je politieke partij aan.
Trek elke dag de rode lijn.
Protesteer tegen de watermeloenwet.
En denk aan het meisje dat tegen een dokter van Artsen zonder Grenzen zei ‘ik hoop dat er een hele grote bom op Gaza valt, zodat we allemaal in een keer dood zijn. Dat is beter dan zo langzaam vermoord worden’.
Laatste columns
Trouw | Stel je voor...

Month: juli 2025
Stel je voor dat je vanochtend wakker werd, de krant lag op de mat, want de Trouwbezorger hoort tot de beste van het land. De koppen op de voorpagina zijn diepe zucht-opwekkend, advertenties negeer je, de column op de achterpagina is altijd de moeite waard.
Stel je voor dat je wakker werd op een plek, ruim 4000 kilometer verderop, waar al heel lang geen krant wordt bezorgd. Vooral omdat de bezetter bijna alle journalisten heeft vermoord, maar ook omdat er eigenlijk geen huis meer overeind staat. Na 20 maanden van voortdurende bombardementen, waarbij geen huis, geen appartementenblok, geen school, geen winkel, geen kliniek, geen ziekenhuis en geen moskee werd gespaard. Geen vluchtelingenkamp ook, hoewel de plek waar je wakker werd die naam eigenlijk niet mag hebben. Het zijn ruines van huizen en gebouwen, waartussen mensen plastic hebben gespannen. Om een plek te creëren voor hun gezin. Hier en daar staat een wankel tentje, hier en daar durven mensen nog in kelders of andere restanten van gebouwen te verblijven.
Je sliep weinig, en werd wakker met honger. Er is eigenlijk geen eten meer, en nu het juli is worden de dagen warmer en warmer, en neemt ook de dorst toe. Je krijgt je lijf nauwelijks opgericht, na een nacht op karton en steen, je linkerbeen protesteert het hardst. Er zit een stuk metaal in, van het bombardement in april, dat je dochter Janna niet overleefde. Je voelt de tranen en de woede en het allerdiepste verdriet, maar schudt ze weg, het kan niet, het mag niet, je bent de vader van het gezin, de man in huis, je moet eten gaan halen. Basir, die zijn zusje het allermeest mist, wil met je mee, maar je zegt dat hij op mama moet passen, en op Aziz en Amani en kleine Milla. Basir begrijpt het, als jij weg bent, als jij niet meer terug komt, is hij de man in huis. Hij is 13.
Stel je voor dat je op de plek komt waar je van de bezetter naartoe moet, omdat daar eten is, en water. Er zijn honderden misschien wel duizenden mannen en jongens als jij, allemaal vol van honger en wanhoop. Er zijn ook vrouwen, want als er geen man meer in huis is, als er geen man of vader of broer meer in leven is, dan ga je. Je kinderen moeten eten, je buurvrouw ligt op een matras onder een afdak en kan niet meer lopen.
Stel je voor dat je daar, tussen hekken en schreeuwende soldaten, wordt geslagen, met traangas wordt opgejaagd, wordt beschoten. Stel je voor dat je, als je vlucht, mannen op de grond ziet liggen, bloedend, stervend. Mannen als jij, die niks anders deden dan eten zoeken voor hun kinderen, hun vrouw.
Stel je voor dat je terugkomt, en de blik van je vrouw ziet, de blik van je kinderen. Hun verdriet en hun liefde.
Stel je voor dat je minister bent, 4000 kilometer verderop, en dit allemaal weet. En je toch op geen enkele manier uitspreekt. Omdat je te laf bent. En soms ANTISEMITISME! roepen electoraal meer oplevert.
Het is niet voor te stellen.
Laatste columns
Vroege Vogels | Moeder
Month: juli 2025
Het is vandaag 6 juli. Dat wist u vast al, maar omdat ik het best vroeg vind op de zondagochtend, en niet iedereen al zijn feiten dan al op een rijtje heeft, dacht ik het toch maar even te vermelden.
6 juli 2025, gewoon een datum, maar voor mij een speciale.
Op 6 juli 1935 namelijk werd aan de westkust van Ierland een babytje geboren, een meisje. Het zevende kind van Clare en James Dawson, hij een voormalig vrijheidsstrijder en nu super bij de politie, zij een zeer pittige vrouw uit de Brennan-clan. James en Clare waren mijn opa en oma, het babytje van toen, Aileen Enda, is mijn moeder. En viert vandaag dus haar 90e verjaardag. Ja, dat is best oud en ja, she is still going strong. Zoals ik in mijn nieuwe oudejaarsvoorstelling onthul: ze wandelt nog steeds elke dag zo’n drie uur, maar dat is ook omdat ze een heeel slecht richtingsgevoel heeft. En dan wil een vroeg ochtendloopje wel eens wat langer uitpakken. En mocht u nu denken: wat erg, dat ze verdwaalt en dat niet een van haar 4 goedgelukte zoons ingrijpt…! Nee hoor, ze wíl wandelen, ze wil in beweging blijven, sterker nog, als ik haar spreek, vaak laat op de dag, is ze vaak net van de hometrainer geklommen, zo’n ouderwetse fiets-hometrainer, waar ze dan nog even een half uur de benen op los heeft getrapt, I do not make this stuff up, lieve luisteraar.
Ik realiseerde me deze week dat mijn moeder zonder twijfel de vrouw is met wie ik het meeste tijd in de natuur heb doorgebracht. Heel lang geleden in een wandel- of kinderwagen, daarna op sandaaltjes of blote voeten, later vast ook op stoere stappers. Hoewel u stoer in mijn geval, en toen ik 11 of 15 was, wellicht niet als zodanig herkend zou hebben. Ik was wat mager in die jaren, en mijn verdere spiermassa moest zich ook nog ontwikkelen. Laat ik het zo zeggen: boven windkracht vier mocht ik van mijn ouders niet alleen bovenop een duin staan.
Ja, ik had twee ouders in die tijd, een moeder en een vader, het was een wat ouderwets gezin inderdaad. Wat verder geen problemen opleverde, behalve natuurlijk het feit dat mijn vader in eigenlijk alles de route bepaalde, omdat hij de weg wist, en mijn moeder waar nodig haar eigen paadjes vond. En dan heb ik het weer niet over de vrije natuur, want haar richtingsgevoel was vroeger zeker niet beter.
Aan de hand van mijn moeder, en al snel helemaal los en zelfstandig maar wel altijd voldoende dicht in haar buurt, heb ik uren, dagen, weken, maanden in de natuur doorgebracht. Simpel gezegd: mijn vader besloot waar we heengingen, welk bos, welk duingebied, welk strand, welk pad, welke heuvel, hij bepaalde waar de kleine Fiat stond en of en wanneer we die gingen terugvinden, en daarna mochten wij los. Ik liep naast mijn moeder op bospaden die oneindig leken, ik rende voor haar uit als het eerste duin in zicht kwam (en de wind niet te hard was), we waagden ons samen in de nog ijskoude branding (soms al eind april, altijd in de loop van mei) ergens in de buurt van Egmond of Bakkum, we hoorden samen hoe mijn vader vertelde hoe je twee soorten kiekendief van elkaar kon onderscheiden, en hoe je kon zorgen dat je op het laatste deel van de wandeling altijd wind-mee had.
Mijn moeder wandelt nu alleen nog maar in de stadsnatuur van de Amsterdamse Watergraafsmeer, ze mist de uitleg en blik van mijn vader, maar staat nog geregeld stil onder een grote boom, wellicht nog ouder dan zij, en kijkt dan om zich heen en omhoog met een verbazing en blijdschap die ik, haar zoon van 62, ook steeds voel als ik de tijd neem, een boom, een willekeurige boom, welke boom ook, rustig tot me te nemen.
Happy birthday mom!


