Geregeld zoek ik op deze plek naar woorden om mijn verbazing, mijn verbijstering zelfs, met u te delen. Een paar weken geleden deed ik dat onder het kopje omgekeerde wereld. Bijvoorbeeld omdat protesteren tegen genocide je een activist in overtreding maakt, die hardhandig opgepakt kan worden, terwijl genocide plegen betekent dat je voor de VN mag spreken, en daarna terug mag reizen naar je verscheurde land om de bevolking verder voor te liegen over oorzaak en gevolg van al het afschuwelijke geweld van de afgelopen drie jaar, en acht decennia ook.

Vandaag probeer ik woorden te vinden voor eerstgenoemde emoties aangaande de nadeelcompensatie vuurwerkbranche. Dit is de officiele regeringsterminologie. U vernam wellicht, net als ik, dat er 100 miljoen compensatie naar die branche gaat, omdat er (eindelijk, eindelijk) iets is dat op een vuurwerkverbod lijkt.

Mijn beeld is dit: je verkoopt, legaal, elk jaar weer spul dat knalt, sist, vuuregent en explodeert, spul dat stevige klimaat- en milieuschade veroorzaakt, spul dat menig angstig huisdier naar de EMDR jaagt, spul dat vele duizenden mensen, afstekers zowel als omstanders, zwaar verwondde, invalide maakte, om het leven bracht zelfs. En daarnaast is vuurwerk natuurlijk ook nog het weapon of choice van doorgesnoven voetbalhooligans en WIJ ZIJN NEDERLAND!-capuchonfascisten.

En ja, natuurlijk, oudejaarsavond, gezellig halfdronken met zijn allen op straat wat vuurpijlen het firmament injagen, of zelfs al knallend de boze geesten pogen te verjagen, ik begrijp het, ik hoef er niet aan mee te doen, maar er komt toch een moment dat die traditie niet meer opweegt tegen de onwaarschijnlijke schade die ze oplevert, om over overvolle oogziekenhuizen nog maar te zwijgen.

Dus verbod. Hier en daar een professionele vuurwerkshow, en hopen dat het illegale spul niet net zo makkelijk binnenkomt als de pilletjes vanuit het platteland Europa inrollen.

En toen kwam natuurlijk het woord dat zo langzamerhand elke Nederlandse ondernemer voor in de mond heeft liggen: compensatie. Op de Landbouwhogeschool is het een apart vak (Dit was een grapje. Hoop ik.), maar elke branche die met veranderingen te maken krijgt begint er gelijk over. Zo ook de vuurwerkbranche. Die trouwens in eerste instantie inzette op 900 miljoen. Dat is als een alimentatieadvocaat die niet alleen al jouw verdiensten wil, maar ook van de drie generaties na jou. En je huis.

Twee dingen vind ik best opvallend. De vuurwerkbranche heeft voor zover ik weet nooit betaald voor de schade die ze met haar producten heeft aangericht (afval, milieu, volksgezondheid), waarbij ik het gedrag van de ‘boze Nederlanders’ en dito hooligans natuurlijk buiten beschouwing laat, want dat ligt niet aan het vuurwerk. Dat ligt aan een gebrek aan hersencellen en vatbaar zijn voor populistische leugenretoriek.

Ook opvallend: de 100 miljoen wordt door het kabinet weggehaald uit de pot die er, middels ProRail, voor moet zorgen dat rails blijft liggen, dat treinen blijven rijden, en uit het klimaatfonds. U begrijpt waar dat geld voor bedoeld is.

Ik ben zo bang dat bepaald (VVD)bewindslieden het eigenlijk ‘wel lachen vinden, joh’, dat je ondernemers onterecht geld geeft, en dat wegtrekt bij het openbaar vervoer (paupers zonder auto) en groene drammers (die geen idee hebben van economische groei). De woorden die ik er wel voor heb ga ik niet in onze krant laten plaatsen.