Ik maak me op deze plek al een paar jaar wekelijks best wel druk over de grote veranderingen in klimaat die ons elke dag meer raken, over bodem die verdroogt en insecten die uitgezoemd zijn, over hoe we met onze planeet omgaan. Vaak tegen beter weten in.

Mij bekruipt de laatste tijd steeds vaker het gevoel dat we met twee realiteiten te maken hebben, dat we (bijna) in twee werelden leven. Er is namelijk, het kan u niet ontgaan zijn, een realiteit waarin klimaatbeleid, of streven naar duurzaamheid en een meer circulaire economie, afgebouwd wordt. Een realiteit waarin grote bedrijven andere zaken (winst, aandeelhoudersbelangen, ‘vestigingsklimaat’) lekker op de eerste plaatsen laten staan, en ondertussen denken dat een stukje greenwashing voldoende is om zowel bedrijfsimago als de toekomst veilig te stellen.

Natuurlijk, alles wat in de VS gebeurt, onder het motto drill baby drill, onder het toeziend oog van de oranje leider, is er exemplarisch voor. Ruimer dan ooit inzetten op fossiel, staten en bedrijven verbieden duurzaam beleid (verder) uit te voeren, wetenschap inperken, en zoveel mogelijk boren en graven, omhakken en vernietigen. Maar ook dichterbij zie ik, in díe realiteit, weinig dat me hoopvol stemt. Ik zie een minister die blij is met harder rijden op stukken snelweg in ons land, en die verder vooral bezig is met de belangen van Schiphol en luchtvaartmaatschappijen, ik zie een paginagrote advertentie over de Tata-uitstoot waar heel weinig aan lijkt te veranderen, ik zie kippen (niet alleen in de omgeving van Chemours) hun eieren verstoppen voor hun baasjes, want Pasen en Pfas is voor niemand een fijne combinatie.
En de minister van Klimaat etcetera dan, Dolluf?

Sofie Hermans heeft een terugkerende angstdroom waarin ze collega Wiersma ziet die Caroline van der Plas gehaktstaven staat te voeren, terwijl mevrouw van Vroonhoven er met een kakelende lach naast staat, en de heer Wilders iets verderop mogelijk klimaatbeleid in een shredder staat te proppen. Minister Faber overweegt om ‘de uitstoot per asielzoeker’ in te zetten om haar ‘strengste asielbeleid ooit’ uiteindelijk door de Eerste Kamer te gaan krijgen.

En ondertussen, en tegelijkertijd (en gelukkig maar) is er nóg een realiteit. Ik schat in de werkelijkheid waarin velen van u zich bevinden. Mensen die wél bezig zijn met de staat van de natuur, die wél bloemen planten en een insectenhotel neerzetten, die wél minder vlees en zuivel nuttigen en nadenken over hun consumptie, over wat je echt nodig hebt, wat echt nodig ís.

Een week geleden sprak ik, in een besysteemplafonde collegezaal op de Hogeschool Utrecht, voor docenten en lerarenopleiders die vanuit Teachers for Climate en de Cooperatie Leren voor Morgen hun best doen klimaatkwesties overal in het onderwijs te incorpereren – op elke plek, in elk vak-, collega’s daarin mee te krijgen, en manieren te bedenken hun leerlingen, vaak met de attentieboog van een Tiktok-filmpje, dit grote thema mee te geven. Ze te nudgen, te inspireren.

Toen ik naar huis fietste, met een olijfboompje onder mijn arm, realiseerde ik me dat in deze realiteit mijn hoop voor de nabije toekomst zit.