Als een groot bedrijf haar ‘jaarcijfers bekend maakt’ is dat vaak aanleiding voor een itempje in het journaal, wat beelden van een hoog weerspiegelend gebouw met het logo van dat bedrijf, wat wapperende vlaggen, wellicht nog wat frisse werknemers die uit dat pand de wereld weer betreden – meestal in een zonnetje, eigenlijk nooit in de grijzige nattesneeuwhagelmotregen waar we de afgelopen dagen geregeld mee geconfronteerd werden – en natuurlijk een gesprekje met de CEO. Bovengemiddeld vaak een witte man van tegen de vijftig, maar dat zal ongetwijfeld vanwege de kwaliteiten van de groep witte mannen van die leeftijd zijn.

Een paar dagen geleden zag ik zo ongeveer al het bovenstaande aangaande de Rabobank. Nettowinst over 2024: ruim 5 miljard euro. Waarna een betrouwbaar ogende man in beeld kwam, dat bleek ‘voorzitter van de groepsdirectie’ Stefaan Decreane. Hij sprak met onderdrukte vreugde over mooie cijfers, economische en geopolitieke uitdagingen en zijn bank als stabiele factor. En op de Rabo-website staat ook nog letterlijk hoe de bank bijdraagt aan ‘een duurzamere en gezondere toekomst’. Waarbij opgemerkt dat dit dezelfde CEO is die een paar maanden geleden op een immens spandoek ergens aan de Amsterdamse Zuidas werd afgebeeld met de tekst ‘Wanted: CEO van de Rabobank. Verantwoordelijk voor ontbossing. Schade 10 miljard euro’. Simpel gezegd: in Brazilie wordt nog steeds massaal ontbost, op die grond wordt soya verbouwd dat (ondermeer) als veevoer naar Nederland gaat, en Rabo investeert daarin. Volgens Greenpeace.

Rabo was natuurlijk ontstemd, gooide het op de integriteit, de persoonlijke veiligheid en het portretrecht van Decreane, maar verloor die zaak bij de rechter.
Ik denk dat het Greenpeace helemaal niet gaat om de zo te horen sympathieke Vlaming, ik denk dat het een poging is onder de aandacht te brengen dat wat de een investeringen noemt door de ander wordt gezien als de vernietiging van een onvervangbaar ecosysteem, dat wat de een ziet als zakelijke (en winstgevende) activiteit door de ander als afzichtelijk gedrag wordt beschouwd, als ecocide zelfs. Het probleem is alleen dat die investeringen (niet alleen van de Rabo, natuurlijk, maar van heel veel bedrijven en financiele instellingen) vooralsnog beschouwd worden als normale en zelfs verstandige economische activiteit. En zolang dat zo is verandert er niks. En moet je als Greenpeace zijnde wel grijpen naar een ludieke afbeelding van de Rabobaas als levensgevaarlijke cowboy, moet je als Milieudefensie zijnde weer naar de rechter stappen om fossielreus Shell tot meer actie te dringen, sta je als Extinction Rebellion de komende dagen met een (smeltende) ijsbeer op de Mariaplaats in Utrecht om een plek te creeeren waar mensen in gesprek kunnen gaan over de grote veranderingen op de planeet, de angst en onrust die dat oplevert, en de altijd weer grote vraag wat je zelf kunt doen. Moet doen.

Maar zolang CEO’s en CFO’s niet persoonlijk aansprakelijk zijn, en bedrijven zich hand in hand met hun teams van juristen (en blije aandeelhouders) kunnen verschuilen achter ronkende jaarcijfers en de genoemde weerspiegelende voorgevels is het verdomd moeilijk echte verandering te bewerkstelligen.