Inhuren
Inhuren
18/04

Cultuurbarbaren

Nieuws

Cultuurbarbaren

Ik denk dat minister van Engelshoven, en ik aardig op een lijn zitten, als het gaat over het belang van cultuur in een beschaafd land als Nederland; dit zijn trouwens momenten dat ik blij ben geen column te hebben in Polen, Brazilie of de Verenigde Staten, want hoe ga je dan je eigen land omschrijven zonder dat het cynisch wordt?
We waren het best eens over de grote noodzaak alles te doen om die sector – de theaters, filmhuizen, gezelschappen, technici, producenten en makers – overeind te houden.

Echt alles.

In NRC van 16 maart zei de minister letterlijk: iedereen snapt dat we wat moeten doen. Dus dat gaat ook echt gebeuren. En mensen gaan de noodzaak van cultuur voelen, dat weet ik zeker.

Hoopgevend. Hoewel ik niet denk dat mensen de noodzaak van cultuur pas gaan voelen als de hele sector bijna zieltogend op haar rug ligt.

Zoals nu.

En toen kwam de excellentie deze week in een interview met de volgende uitspraken: “Dit seizoen is voor de culturele sector helaas toch echt verloren. Ik kijk met pijn in mijn hart naar de seizoensgidsen voor volgend jaar. (….) De omzetderving is vele malen groter dan we ooit kunnen oplossen. Daar moeten we ook reëel in zijn”. Dat voelt als van alles, maar toch vooral als je bij de situatie neerleggen, terwijl ondertussen een luidruchtige sector als KLM/Schiphol zo ongeveer alles gedaan krijgt. In een kort tweetcontact met collega Claudia zei de minister gisteren wel toe dat er nog van alles staat te gebeuren, dus ik wachtte in spanning.

De cultuursector is de afgelopen 15 jaar ondermeer door een vruchtbare samenwerking tussen Halbe Zijlstra en de PVV al keihard aangevallen en aangepakt, we moesten allemaal meer als ondernemer denken en onze eigen broek ophouden en niet afhankelijk zijn van subsidies enzomeer, bibliotheken en muziekscholen zijn gesloten alsof ze een besmettingsgevaar in zich bergen, vele theaters in den lande – ook als ze goed lopen met een bezettingsgraad van 80-90% – kunnen het hoofd maar net boven de golven houden, omdat gemeentes zijn meegegaan in de bezuinigingsdrift en nu beschouwt de minister, zeg maar onze minister, dit seizoen als verloren en moet ze reëel zijn etcetera.

Cultuur, lieve luisteraar, in de ruimste zin, voegt iets soms ongrijpbaars toe aan het leven en aan wat je de beschaving zou kunnen noemen. En dat staat nog los van het feit wat de Nederlandse culturele sector financieel en economisch bijdraagt: bijna 4% van het Bruto Binnenlands Product, ruim 4,5% van de werkgelegenheid. Twee keer zoveel als de agrarische sector, bijvoorbeeld. Ik zou bijna een Farmers Defence Force-achtige brief schrijven aan van Engelshoven. Maar ik ben niet zo van het dreigen, de oorlogsvergelijkingen, de Judassen en de verraders in hoofdletters. En de cultuursector heeft ronkende trekkers noch ondersteuning van grote agromultinationals, Henk Bleker of het CDA in Brabant.

Gisteravond kwam de minister bij M met 300 miljoen, waar ze keihard voor gestreden had, waarvoor ik haar zou willen danken, maar ze zei ook dat cultuur ‘de eerste sector is die specifiek hulp krijgt’. Waar ik wel wat twijfel bij heb. Als we zien wat multinationals en de luchtvaartsector altijd en al decennialang zonder enige crisis binnentrekken. Plus de culturele sector verliest tot deze zomer al bijna een miljard aan omzet, het is namelijk een zeer belangrijke en vitale en goedlopende bedrijfstak. Plus de 300 miljoen, die goed staat op de nieuwssites, gaat naar grote gezelschappen en instituten, die dan weer makers en ZZPers gaan inhuren, in de realiteit van dit kabinet. Terwijl de minister weet, althans dat hoop ik, dat bijvoorbeeld 75% van het theateraanbod door vrije producenten (zonder enige subsidie) wordt gefabriekt, die niks hebben aan deze 300 miljoen, zeker niet als theaters niet open mogen, of alleen met 1/3e zaalbezetting. En terwijl ik dit schrijf, maakt het kabinet bekend dat de bloemen- en aardappelboeren 650 miljoen krijgen. Dus n klein deel van de agrariers krijgt ruim het dubbele van de hele culturele sector in ons land. Stukje fijne timing vanuit Den Haag.

En oh ja, iedereen die nu zit te schuimen bij zijn radio omdat wij als cultuursector toch volledig draaien op subsidies staat ongeveer even dicht bij de waarheid als de president van de VS, óf vindt dat het bij theaters of concertzalen over subsidie gaat, terwijl snelwegen, riolering en goede zorg die op dezelfde manier van belastinggeld betaald worden volstrekt normaal zijn. Kies maar, geachte reaguurder.

Cultuur, in al zijn of haar vormen, laat je nadenken over het leven en dood, de liefde, het verlangen, het verdriet, onze diepste driften en grootste geheimen, de hoop en de wanhoop, maar voorlopig blijft vooral dat laatste thema over.