Dolf Jansen

Columns

Wie goed doet

Verschenen in Spijkers op

Het is 5 voor 12 voor wie goed doet. Je weet wel, goed doen, iets goed doen, iets van je eigen overvloed weggeven, en dan bij voorkeur niet specifiek aan de belastingdienst of je ex-vrouw, maar aan mensen die het een stuk minder hebben...denk    armoede, ziekte, geweld, onrecht, op de bank zitten bij Feyenoord of dat je Limburger bent en aanstaande woensdag wakker wordt met bloed in je alcohol, een schuld van 17000 euro bij de cafebaas,  de lucht van ma Tokkie in de geschroeide resten van je boerenkiel en een pluk van je eigen schaamhaar in je mond. Of, erger nog, een pluk schaamhaar van ma Tokkie. Dan kun je wel wat steun gebruiken, maar genoeg over de komende vijf dagen in het leven van Felix, ik wil het hebben over goed doen, over steunen en helpen en overmaken.

Eind vorig jaar zaten drie Fm-collega’s hier iets verderop een week lang in een glazen huis, en kregen velen zo gek iets te doen voor Darfur, direct aansluitend deed zo ongeveer half Nederland iets voor het ondergespoelde Azie, en donderdag las ik in de Volkskrant – nog steeds het ouderwetse formaat, maar op zaterdag is nu echt alles dat je wilt lezen volstrekt onvindbaar!! – dat Beslan nog steeds wordt overspoeld met hulp en hulpgoederen, en wel dusdanig dat ze het een beetje veel beginnen te vinden. Een beetje te veel. Heel veel kleding en andere spullen die in Beslan terechtkwamen zijn aldaar gesorteerd, waar nodig gereinigd, en aansluitend doorgegeven aan weeshuizen in Rusland. Dat levert een soort estafettehulpverlening op: je neemt wat je nodig hebt, en geeft de rest door. Ik vind dat mooi, al was het maar omdat ze in Beslan zo veel spullen hebben gekregen dat ze voor de opslag zo’n beetje alle schoolgebouwen in de stad nodig hebben, en dan kunnen die arme kinderen dus weer niet naar de les. Plus het Kremlin geeft immense bedragen aan hulp, maar dat is vermoedelijk om de kritiek op het tekortschietende optreden toen te ondergraven. En het uitblijven van duidelijk onderzoek nu, laat staan het aanwijzen van verantwoordelijken voor de gijzeling, en de chaos bij de bevrijding.

En toen dacht ik, is dat wat we eigenlijk allemaal elke keer doen: een schuldgevoel, een gevoel voor verantwoordelijkheid afkopen met een ludieke actie of een giro-overschrijving. Zoals je lang geleden een aflaat kon kopen om je zonden op aarde vergeven te krijgen, en de garantie dat je ondanks alles wat je misdaan had toch een plekje in de hemel zou krijgen. Iets dat overigens niet geldt voor carnavalsvierders, die krijgen ver buiten de hemelpoort al van Petrus te horen ‘hee, flikker jij lekker op met je opplakbaard, je rampestampmuziek en je alcoholkegel, ga maar lekker polonaise lopen met Beelzebub!’. Waar ik me volledig in kan vinden.

Op de een of andere manier vinden wij, de wereldburgers die alles hebben, het oke dat de verdeling is zoals ie is, en blijft zoals ie is, en zijn we dan best bereid om zo nu en dan, als er een ramp is of ons geweten anderszins begint te knagen, een mooi bedragje of een doos etenswaren of knuffelbeesten zelfs te sturen naar al die ander wereldburgers. Dat is mooi, absoluut, maar het klopt ook van geen kant. Het kan niet zo zijn, het mag toch niet zo zijn dat we het blijven goedvinden dat die verdeling zo is, en alleen maar ongelijker wordt, dat wij in de positie blijven flarden van onze overvloed weg te geven, en ons daar nog goed bij te voelen ook, en het zelfs te kunnen verrekenen met onze belastingaangifte, terwijl een veel te groot deel van de wereld kansloos is en blijft.

In de Verenigde Staten, het land dat in de komende vier jaar nog meer gerechtigheid en vrijheid over de wereld gaat verspreiden, is nu een nog grotere aso-bak op de markt verschenen, maat stadsbus, rijdt een op drie en heeft een dieseltank van 265 liter...het is maar een detail, maar ik word er zo boos en moedeloos van, zie met de voorraden benzine de gerechtigheid en de eerlijke verdeling verder uit het gezicht verdwijnen. Omdat, nogmaals, wij, het westen, de Amerikanen, het dus goed en normaal vinden dat wij alles hebben, en opmaken, terwijl het van ons allemaal is, van de wereldbevolking, van onze kinderen en hun kinderen.

Ik blijf altijd vertrouwen dat het beter wordt, omdat het beter moet worden, blijf geloven in de goedheid van mensen, omdat zoveel mensen goed zijn, en hun best doen, maar er zou een manier moeten zijn om al die goedheid op te stapelen, en dan niet tot een recordbedrag bij een volgende hulpactie, hoe mooi ook, maar tot iets structureels, tot verandering, tot een rechtvaardiger verdeling van wat er is en wat we hebben.

En natuurlijk moet u ondanks dit alles absoluut even een paar dagen carnaval gaan vieren, want als je er zo uitziet als de gemiddelde Limburger, is elk masker, elke verkleedpartij en elke toevoeging van alcohol een vooruitgang. Alaaf!