Dolf Jansen

Columns

Domme dingen

Verschenen in Spijkers op

Het is 5 voor 12 voor de domme dingen. Domme dingen, die mag je doen, domme dingen mag je zeggen, je mag ze denken, je mag ze vinden, dat is volgens mij wat vrijheid is. Dat je domme dingen mag doen, of zeggen etcetera, zoals een ander dan weer de vrijheid heeft je daarop te wijzen, of aan te spreken.

Zo heb je mensen die denken dat je het huurstelsel kunt verbeteren en het aantal huurwoningen kunt vergroten door de huurprijzen vrij te geven, zo heb je mensen die denken dat een gekozen burgemeester voldoende is om de politiek dichter bij de mensen te brengen, zo heb je mensen die zeggen dat je uitgeprocedeerde asielzoekers hard moet aanpakken en hun gegevens naar buiten brengen als die mensen krities zijn over het asielbeleid, maar ook buiten ons kabinet hoor ik geregeld hele domme dingen. Zo zag ik in Zembla het verhaal van een Australiese jongeman, David Hicks, die dacht dat Afghanistan de heilstaat was, omdat alleen daar het echte islam-geloof volledig werd gevolgd en bedreven, en die om die reden besloot moslims te gaan bijstaan in hun streven naar die heilstaat, eerst in Kosovo, later in Kashmir en Afghanistan. Denken dat Afghanistan de heilstaat is, is behoorlijk dom. Zacht uitgedrukt. Ik bedoel, de islam kan een prachtig geloof zijn, maar de sharia toepassen doet me net even wat te middeleeuws aan, alle macht aan mannen met baarden geven doet me verlangen naar een gekozen burgemeester, en vrouwen uitsluiten van school, werk en een normaal sociaal leven is bij de beesten af, van de ratten bezeken en van de  konijnen besnuffeld, waarbij ik mijn uiterste best heb gedaan geen onreine beesten te gebruiken.

Ik heb een keer in mijn leven een onrein beest gebruikt, maar toen ik daarvoor eenmaal in mijn pyamabroek voor de rechter stond zag de edelachtbare ook wel in dat ik als artiest onder ongelooflijke druk sta, en dan is het niet zo raar is dat je je eens helemaal laat gaan met een biggetje van zes maanden.  Als ik moest kiezen tussen Katja Schuurman en Daphne Bunskoek nam ik Felix, ja, dat is dom, maar dat is mijn vrijheid.

Maar goed, David Hicks werd opgepakt in Afghanistan, werd overgedragen aan de Amerikanen, bij zijn ouders in Australie werden zijn spullen en brieven meegenomen, en een paar dagen later was deze man een terrorist. Legerbasis, gevangenis, Guantanamo Bay. Gevangengenomen in de grote wereldwijde oorlog tegen het terrorisme. Dan kan je daar al je twijfel bij hebben, maar als dat al zou kloppen zou Hicks, evenals alle andere gevangen daar, dus krijgsgevangene zijn. En ook als zodanig behandeld moeten worden. Maar daar werd door Amerika al snel een mouw aangenaaid: alle gevangen worden onwettige strijders genoemd, waardoor ze onder geen enkele wet vallen, geen enkel recht hebben, de Conventie van Geneve verdwijnt voor hen in schimmige verten, ze worden doorlopend ondervraagd en vernederd, stress and duress , wellicht maken ze vergelijkbare zaken mee als de gevangenen in Abu Ghraib. Boven de poort van Guantanamo Bay staat ‘Honourbound to defend Freedom’, ‘door eer gebonden de vrijheid te verdedigen’. Maar als je dat denkt te doen door mensen alle rechten te ontnemen, en ze te dwingen tot bekennen, dan is dat domheid ver voorbij.

Dit alles natuurlijk in het kader van die gerechtvaardigde oorlog tegen het terrorisme. Waarvan Bush al eerder zei: ‘of je staat achter ons, of je staat achter de terroristen’. Juist.

Als ik nou es vind dat al dit soort methodes dichter bij martelen dan bij rechtvaardigheid liggen, als ik nou es denk dat mensen bang maken altijd averechts zal werken, als ik nou vind dat dit soort methodes gebruiken, in Irak, in Afghanistan, in Guanatanamo Bay, uiteindelijk alleen maar meer woede, en meer terreur wellicht, zal opleveren in de Arabische wereld, als ik heel erg boos word van drie jaar eenzame opsluiting en geen enkel contact met familie, advocaat of de buitenwereld, dan sta ik dus zeker niet achter die wereldwijde strijd tegen het terrorisme. Al was het maar omdat we er toch vanuit mogen gaan dat Schiphol de bestbeveiligde plek van Nederland is, en ik daar laatst zonder moeite naar binnen en naar buiten reed met een pasje van de schoonmaker en een bus vol diamanten. Ik vind dus de strijd tegen terreur zoals we hem nu moeten voeren, omdat de Amerikanen hem zo voeren, verkeerd en misdadig en averechts. En u mag dat heel dom van mij vinden. Dat is mijn vrijheid, dat is uw vrijheid.