Dolf Jansen

Columns

vrijheidstatement

Verschenen in NS op

Ik probeer wat gedachten over vrijheid op een rijtje te zetten. Omdat dat soms de manier is uit te vinden wat je eigenlijk vindt. Of, wellicht, uit te zoeken wat het eigenlijk is, vrijheid.

Uit onderzoek bleek eerder dit jaar  dat een meerderheid van de ondervraagden in Nederland in het huidige klimaat van dreiging en terrorisme, best een stukje vrijheid zouden willen inleveren, als dat meer veiligheid zou opleveren. Lees deze zin, deze uitslag, gerust nog een keer. Ik denk dat de zin veel betekent.

Hoewel. Hoewel...

Elke zin die begint met ‘uit onderzoek bleek...’ is een lege zin die je eigenlijk zou moeten negeren, omdat meestal uit elk volgend onderzoek iets anders blijkt, of de onderzoeksmethode deugt niet, of een concurerend onderzoeksburo begint te blazen, maar toch vind ik vind het schokkend.

Wat staat er namelijk, volgens mij: we leveren wat vrijheid in, we maken regels strenger, we laten ons meer welgevallen, omdat het gevaar dreigt. En we denken dat dat veiligheid gaat opleveren...

Neehee, denk ik dan.

Vrijheid betekent je dingen afvragen, volgens mij, krities zijn, vragen durven en mogen stellen, tegen de stroom van de autoriteit in mogen en kunnen zwemmen (een Amerikaanse middelbare scholier kwam laatst in de problemen omdat hij de vrijheid van meningsuiting, waar zijn docent om verzocht had, uitte door zich te laten fotograferen voor een portret van Bush, met de duimen omlaag). Ik denk dat er iets van vrijheid verdwijnt als je niet krities mag zijn, of dat niet durft te zijn).

Veiligheid is een gevoel, waarvan je hoopt dat je het hebt en voelt.

Vrijheid is een feit, veiligheid bestaat en bestaat soms ook niet. Met als extra probleem dat we vaak niet weten of we veilig zijn, hoe veilig we zijn

 

Als wij vrijheid inleveren, staan we toe dat dingen oncontroleerbaar worden, laten we toe dat de kans op fouten en verkeerde beslissingen groter wordt (van rechterlijke dwalingen tot Guantanamo Bay),  stap je op een glijdende schaal en moet je maar hopen dat de schaal, en de plek waar je heenglijdt veilig zijn.

En wie zijn degenen die (gaan) bepalen welke vrijheden we inleveren, hoeveel vrijheid we gaan inleveren. Dat zijn, denk ik zo, Balkenende Donner en Remkes, of Bush Cheney en Blair. Interessant zestal, waar toch wel een paar aantoonbare leugenaars bijzitten.

Tony Blair zei na de aanslagen in Londen: we gaan onze levensstijl niet veranderen.  En wat deden ze: de zgn. shoot to kill policy werd ingevoerd en goedgepraat, een Brazilliaanse electricien werd leugenachtig neergezet als terreurverdachte, nadat hij door veiligheidsmensen was vermoord en onlangs nog deed de regering-Blair een poging om mensen 90 dagen vast te mogen houden zonder enig bewijs....dan pas je je wel heel erg aan, dacht ik zo. Wat je zou moeten doen, in Engeland,  is doorgaan met leven zoals je leeft, een pint drinken en nog een nog een, naar huis en kotsen net naast de pot en proberen je vrouw in bed te krijgen en op internet stukje porno downloaden en....afijn, u begrijpt wat ik bedoel.

In Dolfdurft probeerde ik het zo te omschrijven: terrorisme is, vooral, angst aanjagen, en als je daar in meegaat, als land, als regering, met maatregelen als net genoemd, geloof ik niet dat je het zal winnen van de terroristen. Laat staan dat de bevolking zich veiliger voelt.

 

Maxime Verhagen zei in april van dit jaar: ‘veiligheid gaat boven privacy’. Maar uiteindelijk, als je alle maatregelen bekijkt, gaat veiligheid ook boven democratie en rechtstaat en rechtssysteem en burgerlijke vrijheden. Dat lijkt mij niet de weg.

Maxime Verhagen deed onlangs, na de volgende vrijspraak voor Samir A., een aanval op de rechterlijke macht.

Neehee, meneer Verhagen!

De rechterlijke macht is in Nederland, goddank, onafhankelijk (en moet het echt doen met wat het OM aanlevert), plus zo’n aanval vergroot het vertrouwen van de burger in politiek noch rechtspraak, plus plus als u uw zin zou krijgen is de stap naar Amerikaanse toestanden niet al te groot. Waarbij Amerikaanse toestanden in dit geval betekent een rechtsgang in dienst van politieke doelen, met Guantanamo Bay als symbool (en dieptepunt) daarvan.

 

Terug naar het begin van deze column, die meerderheidsmening over vrijheid en veiligheid.  Veiligheid bestaat volgens mij niet, althans, er kan van alles onder vallen: fouilleren, camera’s, identificatieplicht, vliegtuigen terugsturen omdat er iemand op ‘een lijst’ staat, maatregelen vanwege iemand’s uiterlijk of kleding of geloofs-uiting of...

Door de angst voor terreur voelen Nederlanders zich minder vrij (want een beetje bang is lijkt mij ook een beetje minder vrij), maar we willen een stukje vrijheid best inleveren voor meer veiligheid. Is het alleen niet zo dat de maatregelen die genomen worden om veiligheid te bereiken (politie, zichtbare beveiliging, camera’s, rampenoefeningen, identificatieplicht) juist het gevoel geven van ‘er kan schijnbaar van alles gebeuren’, en voel je je dan juist niet minder veilig. Omdat veilig vooral een gevoel is...?

 

Oke, een ding nog, omdat ik zeker weet dat u een omdraaiinkje best kunt hebben, zodat u daarna zelf kunt bepalen wat u eigen mening eigenlijk is.... mensen die zeuren over leugens, en over gebrek aan kritiek, en daarmee gebrek aan echte vrijheid, hebben er natuurlijk helemaal niets van begrepen: het is echt de enige manier het Westen overeind te houden

Plus wat bleek nou laatst: een flink deel van de Nederlanders zou best wat vrijheid willen inleveren, voor meer veiligheid...

 

Daaruit blijkt te eerste dat de regeringen (Bush, Blair, Balkenende) op de goede weg zitten, en ten tweede dat wij, gewone mensen, er echt niks van begrijpen, en maar beter niet open kunnen doen als de NIPO-enqueteur voor de deur staat. Want ook niet-opendoen is vrijheid.